Kỹ Năng Mềm

Bài viết những kỹ năng mềm cần thiết cho các bạn Học sinh - Sinh viên khi ra trường
09:57 | 24/04/2013
Các Kỹ Năng Mềm Cần Thiết Cho Sinh Viên khi Xin Việc Làm

I.                   SƠ LƯỢC NHỮNG KỸ NĂNG MỀM CẦN THIẾT CHO SINH VIÊN

Có nhiều bạn sinh viên sau khi đã ra trường, mặc dù rất tự tin với những kiến thức họ đã được trang bị ở giảng đường đại học, học viện, cao đẳng và trung cấp. Tuy nhiên họ vẫn bối rối với môi trường làm việc tại doanh nghiệp. Có những sinh viên học rất tốt các môn trong trường đại học nhưng khi làm việc lại gặp rất nhiều khó khăn. Trong hàng trăm sinh viên chỉ có số ít người đáp ứng được yêu cầu của các nhà tuyển dụng. Vì thực tế cho thấy, những người thành đạt chỉ có 25% là do trình độ chuyên môn, bằng cấp, hay chứng chỉ, 75% còn lại được quyết định bởi những kỹ năng mềm mà họ được trang bị. Mặc dù vậy, các trường đại học, học viện, cao đẳng và trung cấp ở nước ta vẫn chưa được đưa bộ môn đào tạo kỹ năng mềm trở thành môn học chính khóa, vì thế thuật ngữ này vẫn còn xa lạ đối với nhiều sinh viên Việt Nam. Bài viết này nhằm giúp sinh viên có những hình dung cơ bản về khái niệm kỹ năng mềm và những kỹ năng mềm cần thiết mà sinh viên cần trang bị để phục vụ cho công việc của mình sau này.

Kỹ năng mềm là gì?

Kỹ năng mềm (soft skills) là thuật ngữ dùng để chỉ các kỷ năng quan trọng trong cuộc sống con người như: kỹ năng sống, kỹ năng giao tiếp, làm việc theo nhóm, kỹ năng quản lý thời gian,sáng tạo và đổi mới….là những kỹ năng không gắn liền với kiến thức chuyên môn, không thể sờ nắm, không phải là kỹ năng cá tính đặc biệt mà phụ thuộc chủ yếu vào cá tính của từng người. Chúng quyết định bạn là ai, làm việc thế nào. Là thước đo hiệu quả cao trong công việc.

Kỹ năng cứng (hard skills) ở nghĩa trái ngược thường xuất hiện trên bản lý lịch, khả năng học vấn, kinh nghiệm và sự thành thạo về chuyên môn.

Tại sao người sử dụng lao động lại quan tâm tới các kỹ năng này?

Những người sử dụng lao động coi trọng các kỹ năng “mềm”, bởi vì các nghiên cứu cho thấy chúng là một nhân tố đánh giá rất hiệu quả bên cạnh những kỹ năng công việc truyền thống hay còn gọi là kỹ năng “cứng”. Một cuộc nghiên cứu mới đây cho thấy những tiêu chuẩn để đánh giá con người như sự tận tâm, tính dễ chịu cũng là những nhân tố dự báo quan trọng đối với sự thành công trong nghề nghiệp giống như khả năng về nhận thức và kinh nghiệm làm việc.

Theo kết quả nghiên cứu, có tất cả là 13 kỹ năng cơ bản cần thiết để thành công trong công việc: 

1.   Kỹ năng học và tự học (learning to lea

2.   Kỹ năng lắng nghe (Listening skills)

3.   Kỹ năng thuyết trình (Oral communication skills)

4.   Kỹ năng giải quyết vấn đề (Problem solving skills)

5.   Kỹ năng tư duy sáng tạo (Creative thinking skills)

6.   Kỹ năng quản lý bản thân và tinh thần tự tôn (Self esteem)

7.   Kỹ năng đặt mục tiêu/ tạo động lực làm việc (Goal setting/ motivation skills)

8.  Kỹ năng phát triển cá nhân và sự nghiệp (Personal and career development skills)

9.   Kỹ năng giao tiếp ứng xử và tạo lập quan hệ (Interpersonal skills)

10. Kỹ năng làm việc đồng đội (Teamwork)

11. Kỹ năng đàm phán (Negotiation skills)

12. Kỹ năng tổ chức công việc hiệu quả (Organizational effectiveness)

13. Kỹ năng lãnh đạo bản thân (Leadership skills)

Trong khi việc đào tạo kỹ năng mềm tại các trường Đại học trên thế giới rất được chú trọng, thì quá trình giảng dạy môn học này ở nước ta vẫn chưa thực sự được tiến hành. Có chăng cũng chỉ là trong một buổi ngoại khóa, hoặc nhà trường mời diễn giả tới phổ biến sơ lược kiến thức cho sinh viên. Tuy nhiên, nếu thực sự kỹ sinh viên vẫn có thể tự mài dũa những kỹ năng này thông qua quá trình học và các môn học.

Ví dụ:

Hiện tại hầu hết các trường đại học đang đào tạo theo học chế tín chỉ, trong quá trình giảng dạy giảng viên chủ yếu là định hướng và khái quát vấn đề, muốn nghiên cứu chi tiết sinh viên phải dành thời gian để tự nghiên cứu và đọc sách ngoài giờ. Nếu thực hiện nghiêm túc yêu cầu này, sinh viên có thể đạt được kỹ năng đầu tiên.

Hàng ngày bạn đi học, bạn sẽ nghe thầy cô giảng bài. Nhưng bạn nghe được gì? Mức độ hiểu như thế nào? Thì để kiểm định điều này, bạn nên phản hồi với các giảng viên thông qua các câu hỏi, để xem thử vấn đề mình tiếp thu có chính xác không. Trong tình huống bạn nghe quá nhiều thông tin cùng một lúc thì nên lắng nghe có chọn lọc, hay nói cách khác là nên chú ý vào những từ khóa thì việc kết nối nội dung sẽ tốt hơn. Điều này sẽ giúp các bạn sinh viên rèn luyện kỹ năng lắng nghe.

Hoặc với các kỹ năng như kỹ năng thuyết trình, làm việc nhóm.. sinh viên có thể rèn luyện thông qua các bài seminar tại lớp, các chủ đề nhóm mà giảng viên yêu cầu, cần biết cách tôn trọng ý kiến người khác thì mới làm việc nhóm được. Còn muốn rèn luyện kỹ năng thuyết trình, cần chủ động xung phong để được thuyết trình thay vì ỷ y vào các thành viên còn lại trong nhóm

 Hoặc với các kỹ năng như kỹ năng giải quyết vấn đề, kỹ năng tư duy sáng tạo, kỹ năng đàm phán…sinh viên có thể sẽ được rèn luyện qua các tình huống trong các môn học như Quản trị chiến lược, Nghệ thuật thương lượng đàm phán, Quan hệ công chúng, Quảng cáo và chiêu thị….

 Hầu như tất cả các kỹ năng này đều được lồng vào các môn học để sinh viên có thể rèn luyện, vấn đề là các bạn sinh viên có ý thức về tầm quan trọng của kỹ năng mềm hay không và có chủ động trong việc nắm bắt, học hỏi và rèn luyện hay không

 Chúc tất cả các bạn sinh viên nói chung và các bạn sinh viên chuyên ngành quản trị kinh doanh nói riêng khi ra trường, đều tự tin về kiến thức cũng như là các kỹ năng mà mình đã trang bị để dám thành công!

 

II.               Các Kỹ Năng Mềm Cần Thiết Cho Sinh Viên khi Xin Việc Làm

1.               Đâu là những kỹ năng “mềm” bạn cần?

“Ngày nay, các nhà tuyển dụng luôn muốn thấy khả năng của các ứng viên thể hiện nơi công sở không chỉ trong lĩnh vực công việc” – Đó là chia sẻ của ông Stefanie Cross-Wilson, đồng chủ tịch đơn vị quản lý năng lực và tuyển dụng ở công ty Hudson. “Những kỹ năng và năng lực làm việc thực sự giúp bạn có cơ hội bước vào cửa công ty nhưng chính những kỹ năng mềm mới thường là cái quyết định bạn có được ở lại hay không”. Và dưới đây là 6 kiểu kỹ năng mềm sẽ tạo cho bạn lợi thế cạnh tranh đáng kể.

a)     Khả năng lãnh đạo/Khả năng xây dựng nhóm

Những kỹ năng lãnh đạo không chỉ là tối cần thiết với những vị trí quản lý mà còn rất thiết yếu với những ứng viên muốn vươn tới vị trí mà ở đó họ có quyền đưa ra những định hướng làm việc cho người khác. Nên các bạn có kinh nghiệm làm lớp trưởng, lớp phó khi đi xin việc sẽ có lợi thế.

b)     Tinh thần làm việc nhóm

Nhà tuyển dụng nào cũng thích những nhân viên có mối quan hệ tốt với các đồng nghiệp khác. Ngay cả khi công việc bạn làm không thực sự có liên quan tới một nhóm nào cả thì Nhà tuyển dụng vẫn muốn nhìn thấy bạn có những quan hệ hợp tác tích cực với những người khác.

c)     Chủ động trong công việc và làm việc có mục đích

Điều này không có nghĩa cần phải thúc giục những người khác. Mặc dù các ban giám đốc không hề muốn nới lỏng các quy định trong công ty cũng như có những nhân viên tự do làm theo ý mình, nhưng họ cũng đánh giá cao nhưng người không phải lúc nào cũng cần được bảo cho biết phải làm gì và luôn biết cách tự đặt ra cho mình những nhiệm vụ để hoàn thành. Vì nhà quản lý cấp cao rất bận rộn, nên khi họ giao bạn việc gì, bạn cần tập trung hoàn thành nó một cách chủ động.

d)     Nhà đàm phán tuyệt vời

Việc đàm phán với đối tác, khách hàng là tối quan trọng, việc đàm phán win -win sẽ giúp khách hàng cảm thấy hài lòng, giống như bạn đimua máy chiếu,bạn muốn mua rẻ hơn giá công ty chào và  nhân viên chúng tôi nói biết bạn là giáo viên nên sẽ giảm giá 5%, lúc đó bạn sẽ rất vui và nhân viên bán hàng cũng vui vì bán được hàng mà vẫn đảm bảo lợi nhuận tối thiểu cho công ty.

Bất kể công việc thực sự của bạn là gì thì khả năng viết một văn bản hay email có tính lô -gíc, khả năng hướng dẫn trực tiếp rõ ràng và khả năng giúp cho các cuộc họp diễn ra suôn sẻ hoặc chí ít là không nhàm tẻ vẫn luôn rất cần thiết.

e)     Linh hoạt/Khả năng đảm nhiệm nhiều vị trí công việc

Đôi khi các nhà lãnh đạo gọi đây là khả năng “đội nhiều chiếc mũ cùng một lúc”. Hầu hết các nhân viên đều phải làm khá nhiều công việc khác nhau ngay cả trong những thời gian bình ổn nhất. Tuy nhiên với thị trường lao động đầy rẫy những chuyện giảm biên chế như hiện nay thì các nhà quản lý càng muốn có hơn trong tay những ứng viên có khả năng đảm nhiệm các công việc chưa hề dự tính trước đó.

f)      Khiếu hài hước

Con người bạn phải luôn ở trạng thái vui vẻ, giống như khi xem hài kịch thì bạn cũng nên cười, thỉnh thoảng đùa vui một cách tế nhị với đồng nghiệp, tránh đùa quá lố.

Nói chung, trừ khi bạn muốn nộp đơn thi vào đoàn kịch tấu hài nào đó, còn không, bạn cũng không nhất thiết phải làm tất cả mọi người phá lên cười nắc nẻ. Đó là ý kiến của ông John McKee, chủ tịch kiêm nhà sáng lập website BusinessSuccessCoach.net và là tấc giả cuốn Trí tuệ nghề nghiệp. Ông nói: “Dù tôi chưa nghe thấy chuyện có nhà tuyển dụng nào đó đăng tuyển các ứng viên có khả năng kể hấp dẫn một câu chuyện vui, nhưng tôi tin rằng người ta sẽ đánh giá cao các ứng viên vui vẻ và có khả năng làm nhẹ nhàng một tình huống căng thẳng.”

2.               Tích hợp tất cả các kỹ năng trong công việc

Bên cạnh 6 kỹ năng kể trên thì còn có những kỹ năng mềm khá quen thuộc khác là kỹ năng quản lý thời gian (bạn phải hoàn thành công việc được giao theo đúng thời hạn), “niềm say mê với công việc” và “khả năng giải quyết vấn đề”.

Cứ cho là bạn có thể liệt kê được một vài trong số những kỹ năng mềm kể trên nhưng điều quan trọng nhất vẫn là khi phỏng vấn, bạn phải làm sao cho những kỹ năng đó được toả sáng. Bà Lindsay Olson, cộng tác viên đồng thời là nhà tuyển dụng của công ty Paradigm Staffing cho biết: “Mặc dù trong lúc phỏng vấn, các nhà tuyển dụng đều cố gắng khai thác sâu vào những kỹ năng làm việc, nhưng bên cạnh đó, họ vẫn để mắt tới các kỹ năng mềm của ứng viên, còn kỹ năng mềm đó là gì thì còn tuỳ thuộc vào vị trí bạn đang ứng tuyển.”

Bạn vẫn chưa có được tất cả những kỹ năng mềm kể trên? Đừng lo lắng. Ngay cả trong thế giới việc làm hiện nay thì cũng không nhất thiết bạn phải là một siêu nhân thì mới tìm được một vị trí tốt. Ông Cross-Wilson cho rằng: “Nhà tuyển dụng không hy vọng bạn có khả năng tuyệt vời trong mọi lĩnh vực. Khi phỏng vấn, bạn hoàn toàn có thể trung thực bày tỏ về điểm yếu nào đó của mình. Nếu bạn thoải mái và tự tin, họ sẽ thấy ở bạn một sự trung thực.”

3.               Nghĩ trước những câu chuyện nhỏ

Ông Olson cho rằng các ứng viên nên tìm ra trước những câu chuyện nhỏ xung quanh chuyện các kỹ năng mềm mà họ nghĩ rằng có giá trị để trao đổi cùng nhà tuyển dụng trong lúc phỏng vấn. Ông nói: “Bạn nên chuẩn bị những ví dụ rõ ràng về việc bạn đã giải quyết những công việc hay các vấn đề cụ thể ra sao và những chuyện đó cũng sẽ giúp người khác hiểu được rằng, bạn có các kỹ năng cần thiết để giải quyết những vấn đề trong công việc.”

Còn nếu bạn nghĩ mình vẫn chưa có chút kỹ năng mềm cần thiết nào để tìm việc ư? Bạn không nhất thiết phải tham gia một lớp học để tăng khiếu hài hước của mình nhưng bạn có thể hỏi ai đó đáng tin cậy hoặc một người bạn của mình. Theo các chuyên gia, rất nhiều những kỹ năng mềm có thể được tích luỹ hay nâng cao trong thời gian làm việc. Bạn có thể tình nguyện tham gia vào nhiều công việc khác nhau hơn hoặc nhân cơ hội nào đó để tham gia vào một nhóm làm việc, cứ như thế là bạn đã có các câu chuyện chuẩn bị cho kỳ phỏng vấn tiếp theo rồi đó.

III.            LÀM GÌ KHI BẠN ĐƯỢC MỜI PHỎNG VẤN?

Bạn vừa nhận được một lời mời phỏng vấn. Chúc mừng bạn! Tất cả nỗ lực viết hồ sơ, thiết lập các mối quan hệ xã hội và tìm kiếm cơ hội việc làm cuối cùng đã mang lại kết quả. Vòng phỏng vấn trực tiếp chính là cơ hội để bạn hoàn thiện bức chân dung của mình một cách chân thật để cuối cùng nhà tuyển dụng sẽ chọn bạn chứ không phải ai khác.

Hãy nhanh chóng lập danh mục cần chuẩn bị cho buổi phỏng vấn theo hướng dẫn sau, công việc mơ ước sẽ luôn trong tầm tay bạn!

1.               Chuẩn bị, chuẩn bị và chuẩn bị

Theo chuyên gia tư vấn nghề nghiệp và tuyển dụng Rick Nelles, chuẩn bị không chỉ là in thêm vài bản hồ sơ tìm việc để dự phòng. Bạn cần phải nghiên cứu về công ty, ngành nghề kinh doanh, và suy nghĩ về sự phù hợp giữa kỹ năng bạn có với công việc bạn muốn làm. 

2.               Trang phục

Khi dự phỏng vấn, bạn nên mặc trang phục đơn giản nhưng phải trang nhã, chỉnh tề. Tuyệt đối không nên ăn mặc lòe loẹt.

3.               Đúng giờ 

Ở đây, đến dự phỏng vấn đúng giờ thực sự là bạn phải đến trước giờ hẹn ít nhất 15 phút. Khi bạn đến đúng giờ, nhà tuyển dụng (NTD) sẽ đánh giá cao tác phong nghiêm túc của bạn. Bên cạnh đó, khoảng thời gian chờ sẽ giúp bạn trấn tĩnh, tập trung tư tưởng để xem lại hồ sơ và những ghi chú bạn đã chuẩn bị cho buổi phỏng vấn.

4.               Giao tiếp bằng ánh mắt

Khi bạn gặp NTD, hãy bắt tay họ với một nụ cười ấm áp và nhìn thẳng vào mắt NTD. Lẩn tránh cái nhìn của NTD sẽ khiến họ nghĩ bạn thiếu kinh nghiệm, thiếu tự tin và không đáng tin cậy.

5.               Thể hiện sự nhiệt tình với công việc 

Theo Martin Yate, chuyên gia tư vấn nghề nghiệp và là tác giả của nhiều cuốn sách về lĩnh vực này, trong đó có cuốn “Chúc bạn may mắn 2007 – Cẩm nang tìm việc làm”, trong những cuộc tuyển dụng với sự cạnh tranh của nhiều ứng viên, người tỏ ra nhiệt tình nhất với công việc hầu như luôn là người chiến thắng. Sự nhiệt tình của bạn sẽ gửi đến NTD thông điệp rằng bạn là một nhân viên tận tâm với công việc.

6.               Thể hiện tinh thần đồng đội

Martin Yate cho biết, các NTD luôn muốn tuyển những nhân viên có khả năng làm việc theo nhóm và tuân thủ chỉ thị của cấp trên. Không ai muốn tuyển dụng những nhân viên “bất kham”. Họ cũng rất cần những người có thể truyền cảm hứng cho cả tập thể để hướng đến mục tiêu chung. Vì thế, hãy trình bày một vài ví dụ về cách bạn đã hợp tác với đồng nghiệp để thực hiện một dự án lớn hoặc phục vụ một khách hàng quan trọng.

7.               Thể hiện bản than

Trò chuyện với NTD cũng giống như bạn đang thuyết phục khách hàng. Bạn cần chuẩn bị kỹ càng những gì bạn muốn giới thiệu về bản thân. Nếu NTD không nhắc gì đến những vấn đề này, hãy chủ động đề cập đến chúng.

8.               Hãy trung thực

Bạn tuyệt đối đừng nói dối về bất cứ điều gì trong hồ sơ hay trong buổi phỏng vấn. Với sự phát triển của Internet và các mối quan hệ xã hội, việc kiểm tra lại những thông tin bạn cung cấp trở nên dễ dàng đối với NTD hơn bao giờ hết. Đừng quên NTD đang tìm người phù hợp nhất cho một vị trí trong công ty, chứ không phải một thiên tài hay nhà bác học để trao giải Nobel. 

9.               Tác phong chuyên nghiệp

Bạn tuyệt đối không nên nhai kẹo cao su, ngồi thượt hoặc nói lan man trong cuộc phỏng vấn. Hãy ngồi thẳng lưng và luôn cư xử thật chuyên nghiệp trước mặt NTD.

10.          Mạnh dạn đặt câu hỏi

Buổi phỏng vấn là cơ hội để cả NTD và ứng viên tìm hiểu về nhau. Đừng ngại đặt câu hỏi về phạm vi trách nhiệm của công việc, về khách hàng hoặc dự án. Nếu tỏ ra thụ động trong lúc phỏng vấn thì bạn sẽ là người chịu thiệt chứ không ai khác. Nếu bạn tỏ ra hờ hững khi trò chuyện với NTD, bạn có thể bị đánh giá là nhút nhát và không có khả năng làm việc hiệu quả.

11.          Hãy nói lời cảm ơn

Hãy kết thúc buổi phỏng vấn với một cái bắt tay chặt, lời cảm ơn và một nụ cười. Bạn nên hỏi NTD khi nào bạn nhận được kết quả phỏng vấn và liệu bạn có nên “theo sát” để nhắc họ về kết quả hay không. Sau đó, hãy gửi e-mail để cảm ơn NTD vì đã dành thời gian tiếp bạn, cho họ biết bạn rất quan tâm đến việc làm này và sẽ liên hệ họ lần nữa trong thời gian sớm nhất.
Các tin khác

THÔNG TIN MỚI


Hotline: (08) 3785 0275  
Tư vấn tuyển sinh
Tư vấn du học
Trung tâm đào tạo